W ramach projektu „Liderzy Błękitnej Zmiany – program edukacji i ochrony mokradeł w Gminie Izabelin”, realizowanego przez Fundację Promocji Rekreacji „KIM” przy budynku DDS+ wykonano pokazowe zagospodarowanie terenu prezentujące rozwiązania służące zatrzymywaniu i wykorzystywaniu wód opadowych. Obejmowało ono odpowiednie przygotowanie terenu zieleni, zastosowanie rozwiązań sprzyjających zatrzymywaniu wody w podłożu oraz montaż zbiornika na wodę opadową o pojemności 650 litrów. Teren obsadzono rodzimymi gatunkami roślin pochodzącymi ze szkółki Kampinoskiego Parku Narodowego.

Przed rozpoczęciem prac Pan Marcin Chodorowski z Fundacji Promocji Rekreacji „KIM” przeprowadził z podopiecznymi Dziennego Domu Seniora spotkanie edukacyjne podczas którego omówiono cele projektu, znaczenie małej retencji, rolę rodzimych gatunków roślin oraz korzyści wynikające z zagospodarowania wód opadowych i tworzenia terenów przyjaznych przyrodzie. Podopieczni bardzo aktywnie uczestniczyli w spotkaniu, chętnie zadawali pytania oraz dzielili się własnymi doświadczeniami związanymi z prowadzeniem przydomowych ogrodów. Wymiana doświadczeń pokazała, że wielu uczestników już stosuje rozwiązania sprzyjające oszczędzaniu wody i pielęgnacji zieleni, a projekt stał się inspiracją do dalszego wdrażania dobrych praktyk.

Celem wykonanych działań jest promocja małej retencji oraz upowszechnianie rozwiązań służących racjonalnemu gospodarowaniu wodami opadowymi. Zbiornik o pojemności 650 litrów umożliwia gromadzenie deszczówki i jej wykorzystanie do podlewania roślin, ograniczając zużycie wody wodociągowej. Stanowi on jednocześnie element pokazowy, prezentujący mieszkańcom praktyczne rozwiązania, które mogą być z powodzeniem stosowane przy domach jednorodzinnych oraz budynkach użyteczności publicznej.

Utworzony teren zieleni obsadzono rodzimymi gatunkami roślin pochodzącymi ze szkółki Kampinoskiego Parku Narodowego. Zastosowanie rodzimych gatunków sprzyja zachowaniu i zwiększaniu bioróżnorodności, tworząc korzystne warunki dla owadów zapylających, ptaków oraz innych organizmów związanych z lokalnym ekosystemem. Rośliny te są dobrze przystosowane do warunków klimatycznych, dzięki czemu wymagają mniejszych nakładów pielęgnacyjnych i lepiej znoszą okresowe niedobory wody.

W ramach zagospodarowania terenu wykorzystano również zrębki drzewne pozyskane przy okazji prac pielęgnacyjnych prowadzonych na terenie Gminy Izabelin. Dzięki temu materiał powstały podczas usuwania suchych i obumarłych drzew został ponownie wykorzystany.

Zrębki zastosowano jako warstwę ściółkującą wokół nasadzeń. Ograniczają one parowanie wody z gleby, dzięki czemu wilgoć dłużej utrzymuje się w strefie korzeniowej roślin. Ponadto zmniejszają rozwój chwastów, chronią glebę przed nadmiernym nagrzewaniem i przesuszeniem, a w miarę naturalnego rozkładu wzbogacają ją w materię organiczną, poprawiając strukturę gleby oraz jej zdolność do zatrzymywania wody.

Na części terenu pod warstwą kory zastosowano folię. Jej zadaniem jest zmniejszenie parowania wody z gleby, co pozwala na dłuższe utrzymanie wilgoci w podłożu i zapewnia roślinom lepsze warunki wzrostu. Zastosowanie folii wraz z warstwą kory zwiększa efektywność wykorzystania wód opadowych oraz ogranicza konieczność częstego podlewania nasadzeń.

Istotnym elementem projektu jest także zaangażowanie podopiecznych Dziennego Domu Seniora w dalszą opiekę nad utworzonym terenem. Będą oni uczestniczyć w pielęgnacji nasadzeń, podlewaniu roślin zgromadzoną deszczówką oraz obserwacji zmian zachodzących w ogrodzie. Dzięki temu powstała przestrzeń będzie pełnić nie tylko funkcję edukacyjną i przyrodniczą, ale również integracyjną, zachęcając seniorów do aktywności na świeżym powietrzu oraz budowania więzi z otaczającą przyrodą.

Wykonane elementy pełnią przede wszystkim funkcję edukacyjną i demonstracyjną. Pokazowy zbiornik na deszczówkę, nasadzenia rodzimych gatunków roślin oraz zastosowane rozwiązania zwiększające retencję wody pokazują, że nawet niewielkie działania mogą przyczyniać się do oszczędzania zasobów wodnych, poprawy lokalnej retencji, wspierania bioróżnorodności oraz adaptacji do zmian klimatu. Projekt stanowi przykład dobrych praktyk możliwych do wdrożenia zarówno przez mieszkańców, jak i jednostki samorządu terytorialnego.

Projekt nie został jeszcze w pełni zakończony. W najbliższym czasie planowane są dalsze prace związane z dopracowaniem zagospodarowania terenu, tak aby w pełni zrealizować wszystkie założenia przedsięwzięcia. W planach jest również montaż poidełka dla owadów zapylających i ptaków, które będzie stanowiło dodatkowe źródło wody w okresach wysokich temperatur oraz wzbogaci funkcję przyrodniczą powstałego terenu.

Już dziś można zaobserwować pierwsze pozytywne efekty – nowo utworzona przestrzeń przyciąga liczne owady zapylające, co potwierdza, że zastosowanie rodzimych gatunków roślin oraz rozwiązań sprzyjających retencji wody wspiera lokalną bioróżnorodność. Mamy nadzieję, że wraz z rozwojem roślinności i realizacją kolejnych elementów projektu teren będzie stawał się coraz cenniejszym miejscem zarówno dla przyrody, jak i dla podopiecznych Dziennego Domu Seniora oraz mieszkańców odwiedzających to miejsce.

Realizatorem projektu jest Fundacja Promocji Rekreacji „KIM”, a partnerem Gmina Izabelin.

Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.